लोंघे येथील एम.टी.पाटील यांना डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन आदर्श शिक्षक पुरस्कार

---------------------------------

कळे प्रतिनिधी

साईश मोळे

९५९५३१६२६६.

-------------------------------

कळे:- काही माणसे शाळेत शिकतात; तर काही माणसे शाळाच होऊन जातात. त्यांच्या संघर्षातून, संस्कारातून आणि माणुसकीतून पुढच्या पिढ्यांना दिशा मिळते. एम. टी. पाटील यांचा प्रवास याच अर्थाने प्रेरणादायी आहे.

चंबूखडीच्या निवासी शाळेत मिळालेल्या संस्कारांची शिदोरी घेऊन सुरू झालेला त्यांचा प्रवास पुढे शेकडो विद्यार्थ्यांच्या आयुष्यात उजेड पेरणारा ठरला.

घरची परिस्थिती अत्यंत बेताची होती. हातात पैसा नव्हता; मात्र डोळ्यांत शिक्षणाचे स्वप्न आणि परिस्थितीवर मात करण्याची जिद्द होती. इयत्ता ५ वी ते १० वी पर्यंतचे शिक्षण छत्रपती राजर्षी शाहू विद्यानिकेतन, चंबूखडी-शिंगणापूर येथील निवासी शाळेत झाले. ही शाळा त्यांच्या आयुष्यात केवळ शिक्षणाचे ठिकाण नव्हती, तर व्यक्तिमत्त्व घडविणारी कार्यशाळा ठरली. शिक्षणासोबत संस्कार, खेळ, आरोग्य, विज्ञानाची आवड, धाडस, सेवा, त्याग आणि प्रामाणिकपणाचे धडे त्यांना येथे मिळाले.

तत्कालीन प्राचार्य कै. जो. म. साळोखे सर यांच्यासह प्रा. पेडणेकर, कुंभार, चव्हाण, तावडे, शिंदे, सय्यद सर आणि इतर सर्व शिक्षक-कर्मचाऱ्यांचा त्यांच्या जडणघडणीत मोठा वाटा राहिला. ‘चंबूखडी-शिंगणापूर येथेच आम्ही घडलो,’ असे ते आजही कृतज्ञतेने सांगतात. वडील तुकाराम ईश्वरा पाटील आणि आई शालाबाई तुकाराम पाटील यांनी प्रतिकूल परिस्थितीत कष्ट करत त्यांच्या मनात प्रामाणिकपणा आणि चांगुलपणाची मूल्ये रुजविली.

सन १९८१ ते १९८७ या काळात विठ्ठल पाटील गर्ल्स हायस्कूल, कुळे येथे तुटपुंज्या मानधनावर त्यांनी शिक्षक म्हणून वाटचाल सुरू केली. संस्थापक विठ्ठल पाटील यांच्याकडून ‘मुलांना चांगले शिक्षण द्यायचे’ ही प्रेरणा मिळाली. त्यानंतर असळज येथे १३ वर्षे, किरवे येथे १४ वर्षे आणि निवडेगाव येथे चार वर्षे त्यांनी शिक्षक म्हणून निष्ठेने सेवा बजावली.

शाळा आणि गावं बदलली; पिढ्या बदलल्या; पण विद्यार्थ्यांप्रती असलेली त्यांची बांधिलकी कायम राहिली. त्यांच्यासाठी शिक्षक होणे म्हणजे केवळ अभ्यासक्रम शिकविणे नव्हते, तर विद्यार्थ्याला आयुष्याची दिशा देणे होते.

त्यांच्या आयुष्याची खरी कमाई पगाराच्या पावतीत नाही, तर त्यांच्या हातून घडलेल्या विद्यार्थ्यांच्या यशात आहे. एखादा विद्यार्थी स्वतःच्या पायावर उभा राहतो, तेव्हाच तो शिक्षकाच्या आयुष्याचा सर्वात मोठा सन्मान असतो.

आज त्यांना मिळालेला *जिल्हा परिषद कोल्हापूरचा डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन आदर्श शिक्षक पुरस्कार* हा केवळ एका व्यक्तीचा सन्मान नसून चंबूखडीच्या संस्कारांचा, आई-वडिलांच्या कष्टांचा आणि शिक्षणाला समाजसेवेचे माध्यम मानणाऱ्या शिक्षकवृत्तीचा गौरव आहे.

संघर्षाने घडविले, आई-वडिलांनी मूल्ये दिली आणि त्यांनी तीच मूल्ये पुढच्या पिढीपर्यंत पोहोचविली. म्हणूनच एम. टी. पाटील यांच्या आयुष्याची खरी ओळख पुरस्काराच्या फलकावर नाही; ती त्या असंख्य विद्यार्थ्यांच्या डोळ्यांत आहे, ज्यांच्या आयुष्यात एका शिक्षकाने उजेडाचा दिवा लावला.