झाडे न तोडता ट्रान्सप्लांट करणे गरजेचे; साताऱ्यात पर्यावरणपूरक उपाययोजनांची मागणी

 झाडे न तोडता ट्रान्सप्लांट करणे गरजेचे; साताऱ्यात पर्यावरणपूरक उपाययोजनांची मागणी.

-------------------------------------

सातारा प्रतिनिधी | अमर इंदलकर 

--------------------------------------

विकासकामे, रस्ते रुंदीकरण आणि विविध बांधकाम प्रकल्पांच्या निमित्ताने अनेक ठिकाणी मोठ्या प्रमाणावर वृक्षतोड केली जाते. मात्र आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने मोठी झाडेही मुळासकट एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी सुरक्षितपणे हलवता येतात. त्यामुळे झाडे तोडण्याऐवजी त्यांचे ट्री ट्रान्सप्लांटेशन (Tree Transplantation) करणे हा पर्यावरणपूरक आणि शाश्वत पर्याय असल्याचे मत पर्यावरणप्रेमींकडून व्यक्त केले जात आहे.

झाडे स्थलांतरित करण्यासाठी ट्री स्पेड (Tree Spade) किंवा ट्री ट्रान्सप्लांटर (Tree Transplanter) ही विशेष हायड्रॉलिक यंत्रे वापरली जातात. या यंत्रांच्या साहाय्याने झाडाच्या मुळांसह मातीचा गोळा (Root Ball) सुरक्षितपणे उचलून दुसऱ्या ठिकाणी पुन्हा लागवड केली जाते. या प्रक्रियेमुळे जुनी व मोठी झाडे वाचवणे शक्य होते.

Satara जिल्ह्यातही विकासकामांदरम्यान अनेक झाडे तोडली जात असल्याच्या पार्श्वभूमीवर, संबंधित यंत्रसामग्रीचा वापर करून झाडांचे प्रत्यारोपण करण्याची मागणी जोर धरत आहे. Maharashtra मधील Pune, Mumbai आणि Ahmednagar येथील काही कंपन्या ही सेवा उपलब्ध करून देत असून त्या सातारा जिल्ह्यातही काम करू शकतात.

तज्ज्ञांच्या मते, झाडांचे ट्रान्सप्लांटेशन केल्यास:

शेकडो वर्षे जुनी झाडे जतन करता येतात,

पर्यावरणीय समतोल राखला जातो,

पक्षी व जैवविविधतेचे संरक्षण होते,

कार्बन शोषणाची क्षमता कायम राहते.

पर्यावरणप्रेमी नागरिकांनी प्रशासनाने विकासकामांसाठी वृक्षतोड करण्यापूर्वी झाडांचे वैज्ञानिक पद्धतीने प्रत्यारोपण करण्याचा पर्याय गांभीर्याने विचारात घ्यावा, अशी मागणी केली आहे. “झाडे तोडणे हा शेवटचा पर्याय असावा; शक्य तिथे झाडे जतन करून दुसऱ्या ठिकाणी लावणे ही काळाची गरज आहे,” असे मत नागरिकांतून व्यक्त होत आहे.

पर्यावरण संवर्धनाच्या दृष्टीने सातारा जिल्ह्यात झाडे न तोडता त्यांचे ट्रान्सप्लांटेशन करण्याची प्रभावी अंमलबजावणी झाल्यास विकास आणि निसर्गसंवर्धन यांचा समतोल साधता येईल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.