मजुर बापाच्या कष्टांना सुवर्णमुद्रा; लेकीच्या यशाने भर सभागृहात दाटले अश्रू.

-------------------------

सातारा प्रतिनिधी

शेखर जाधव

-------------------------

सातारा शहरातील एका नामांकित इंग्रजी माध्यमाच्या शाळेत दहावीच्या बोर्ड परीक्षेच्या निकालानिमित्त आयोजित करण्यात आलेला बक्षीस वितरण समारंभ आज एका भावनिक प्रसंगामुळे अविस्मरणीय ठरला. शाळेच्या भव्य ऑडिटोरियममध्ये शहरातील मान्यवर, उद्योजक, पालक आणि जिल्ह्याचे कलेक्टर प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित होते. मात्र या झगमगाटामागे उभा होता एका कष्टकरी बापाचा त्याग आणि लेकीचा अभिमान.

या शाळेतील विद्यार्थिनी सानिका महादेव पाटील हिने दहावीच्या परीक्षेत संपूर्ण जिल्ह्यात प्रथम क्रमांक पटकावला. तिला सुवर्णपदक आणि ५० हजार रुपयांचा धनादेश प्रदान करण्यात येणार होता. कार्यक्रम सुरू असताना सभागृह टाळ्यांच्या गजरात दुमदुमून गेले, जेव्हा सानिकाचे नाव प्रथम क्रमांकासाठी पुकारण्यात आले.

मात्र या यशाचा खरा नायक ऑडिटोरियममध्ये नव्हता. सानिकाचे वडील महादेव हे शहरातील एका बांधकाम साईटवर सिमेंटची पोती उचलण्याचे काम करतात. अंगावर सिमेंटच्या धुळीने माखलेला जुना शर्ट, पायात फाटकी चप्पल आणि चेहऱ्यावर आयुष्यभराच्या कष्टांच्या खुणा—या अवस्थेत ते सभागृहात जाण्यास कचरले. “आपल्या मळक्या कपड्यांमुळे लेकीला लाज वाटेल,” या भावनेने ते बाहेर पार्किंगमध्येच लपून उभे राहिले.

स्टेजवर सन्मान स्वीकारल्यानंतर कलेक्टर साहेबांनी सानिकाला तिच्या यशामागील आई-वडिलांना स्टेजवर बोलावण्यास सांगितले. सानिकाने सभागृहात नजर फिरवली, पण वडील दिसले नाहीत. काही क्षण शांत राहिल्यानंतर तिने माईकवरून सांगितले, “माझे बाबा या हॉलमध्ये नाहीत. ते बाहेर उभे आहेत, कारण त्यांना वाटतं त्यांच्या कपड्यांमुळे मला लाज वाटेल.”

हे शब्द ऐकताच सभागृहात शांतता पसरली. सानिका तात्काळ स्टेजवरून खाली उतरली आणि पार्किंगमध्ये जाऊन वडिलांचा हात धरून त्यांना थेट स्टेजवर घेऊन आली. महादेव खाली मान घालून उभे होते. त्यावेळी सानिकाने अश्रू अनावर होत सांगितले की, “माझ्या बाबांच्या दुखऱ्या खांद्यावर डॉक्टरांनी वजन उचलण्यास मनाई केली होती. तरीही माझ्या शिक्षणासाठी त्यांनी रोज सिमेंटची शेकडो पोती उचलली. त्यांच्या अंगावरील हे सिमेंटचे डागच माझ्यासाठी सर्वात सुंदर पोषाख आहेत. हे सुवर्णपदक मला नाही, माझ्या बाबांच्या त्या दुखऱ्या खांद्याला मिळायला हवे.”

या भावनिक क्षणाने संपूर्ण सभागृह भारावून गेले. उपस्थितांच्या डोळ्यांतून अश्रू ओघळू लागले. कलेक्टर साहेबांनी स्वतः पुढे येत सुवर्णपदक महादेव यांच्या गळ्यात घातले आणि त्यांच्या त्यागाला सलाम केला. “तुम्ही खरे श्रीमंत आहात. तुमच्यासारखा बाप असणे हे कोणत्याही पदकापेक्षा मोठे यश आहे,” असे गौरवोद्गार त्यांनी काढले.

कार्यक्रमाचा शेवट बाप-लेकीच्या भावनिक मिठीने झाला. या प्रसंगाने उपस्थितांना पालकांच्या त्यागाची जाणीव करून दिली. सानिकाच्या यशामागील महादेव यांचे कष्ट आज संपूर्ण जिल्ह्यासाठी प्रेरणादायी ठरले.

आई-वडिलांचे फाटके कपडे आणि रापलेले हातच मुलांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी भक्कम पाया घालतात, याची प्रचिती या प्रसंगातून पुन्हा एकदा आली.